Oeganda gaat vooruit met plannen voor een enorme nieuwe internationale luchthaven nabij Mbarara, een project dat serieuze vragen oproept over de haalbaarheid en het economische nut. De voorgestelde internationale luchthaven Mbarara, die naar verwachting jaarlijks meer dan 100 miljoen passagiers zal kunnen verwerken, zou twee van ‘s werelds langste commerciële start- en landingsbanen hebben – elk 5.500 meter lang – plus een speciale VIP-start- en landingsbaan van 3.700 meter. De omvang van dit project is verbazingwekkend, maar toch blijft de onderliggende logica ernstig gebrekkig.
Het uitgangspunt: een tankstop tussen Brazilië en China?
De belangrijkste rechtvaardiging, zoals uiteengezet door de particuliere firma Base Seven Company en onderschreven door president Yoweri Museveni, concentreert zich op de groeiende handel tussen Brazilië en China. Oeganda, zo wordt betoogd, is ideaal gepositioneerd als tankstop, waardoor de vliegtijden tussen de twee regio’s mogelijk worden verkort. Deze redenering gaat echter voorbij aan belangrijke realiteiten.
De suggestie dat Oeganda een belangrijk transitknooppunt zou kunnen worden negeert de aanwezigheid van Addis Abeba, Ethiopië, dat al beschikt over een strategisch gelegen, snel groeiende luchthaven en een dominante regionale luchtvaartmaatschappij. De gevestigde infrastructuur en marktaanwezigheid van Ethiopië bieden een duidelijk concurrentievoordeel dat Oeganda niet gemakkelijk kan overwinnen.
Schaal en infrastructuur: een ongerechtvaardigde uitbreiding
De omvang van de voorgestelde luchthaven staat totaal niet in verhouding tot de realistische vraag. De weergaven tonen een bruisend knooppunt met tientallen Chinese vliegtuigen geparkeerd bij de poorten, een scenario dat de geloofwaardigheid onder druk zet. Als tanken de primaire functie is, zijn een overmatig aantal poorten en een uitgestrekte terminal overbodig. Voor tankstops zijn doorgaans minimale passagiersfaciliteiten nodig, aangezien reizigers tijdens het proces doorgaans aan boord blijven.
Bovendien tart de opname van een speciale VIP-baan de praktische uitleg. Het doel ervan blijft onduidelijk, wat bijdraagt aan de algehele irrationaliteit van het project. De kosten van zo’n extravagante functie wegen ruimschoots op tegen de potentiële voordelen.
Financiële realiteit en het luchtvaartrecord van Oeganda
Het project is sterk afhankelijk van particuliere investeringen, waarbij Base Seven Company belooft de bouw te financieren en de kosten terug te verdienen via luchthavengelden en aanvullende faciliteiten. Dit financieringsmodel geeft aanleiding tot bezorgdheid, gezien de onrustige luchtvaartgeschiedenis van Oeganda. Uganda Airlines, de nationale luchtvaartmaatschappij, opereert met zeer negatieve marges, waarbij de verliezen vorig jaar opliepen tot 50% van de totale omzet. Het succes van dit project hangt af van het aantrekken van een verkeersvolume dat onwaarschijnlijk lijkt, vooral gezien de slechte prestaties van de luchtvaartmaatschappij.
De bredere context: een patroon van twijfelachtige infrastructuur
Het Oegandese streven naar deze megaluchthaven maakt deel uit van een bredere trend van ambitieuze infrastructuurprojecten met twijfelachtige fundamenten. De rechtvaardiging van het project berust op een vaag gedefinieerde ‘zich ontvouwende mondiale welvaart’, die een afhankelijkheid van speculatieve economische groei suggereert in plaats van concrete marktanalyse. Het gebrek aan transparantie rond de financiële regelingen wakkert de scepsis verder aan.
Concluderend kan worden gesteld dat de voorgestelde megaluchthaven van Oeganda een voorbeeld is van slecht doordachte ambitie. Hoewel de geografische ligging van het land enig theoretisch voordeel kan bieden als tankstop, maken de omvang, de kosten en het ontbreken van een duidelijk concurrentievoordeel dit project fundamenteel onlogisch. De haalbaarheid van het project blijft zeer twijfelachtig, en het succes ervan hangt af van onwaarschijnlijke marktomstandigheden en twijfelachtige financiële steun.
