Een mogelijke fusie tussen United Airlines en American Airlines wordt geconfronteerd met een formidabel obstakel: de dreiging van toekomstige juridische oorlogvoering. Een progressieve coalitie in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, bekend als de “Monopoly Busters Caucus,”** heeft aangegeven dat zelfs als de regering-Trump een dergelijk akkoord goedkeurt, een daaropvolgende Democratische regering actie zou kunnen ondernemen om het te ontmantelen.
Deze spanning benadrukt een cruciale realiteit in de antitrustwetgeving: een vandaag goedgekeurde fusie biedt morgen geen permanente immuniteit tegen toezicht.
De “Monopoly Busters”-strategie
De Monopoly Busters Caucus – een groep van 19 linkse wetgevers, waaronder Alexandria Ocasio-Cortez, Rashida Tlaib en Pramila Jayapal – positioneert zichzelf om elke massale consolidatie in de luchtvaartsector aan te vechten.
Hun strategie berust op een belangrijk juridisch principe: Het Ministerie van Justitie (DOJ) verleent geen permanente ‘immuniteit’ door middel van stilte. Als het DOJ een fusie onder de Hart-Scott-Rodino Act beoordeelt en ervoor kiest om niet op te treden, betekent dit niet dat de deal voor altijd ‘goedgekeurd’ is. Als later blijkt dat een voltooide fusie in strijd is met de antitrustwetten, behoudt het DOJ (of de procureurs-generaal) de bevoegdheid om een rechtszaak aan te spannen om de deal ongedaan te maken en de afstoting van activa af te dwingen.
De binnenlandse impact: marktdominantie en desinvesteringen
Een combinatie van United en American zou ongekend groot zijn en ongeveer 40% van de binnenlandse Amerikaanse vluchtcapaciteit in handen hebben. Dit niveau van marktmacht zorgt voor een aantal directe problemen op het gebied van de regelgeving:
- De “Tunney Act”-vereiste: Om eindeloze rechtszaken te voorkomen, heeft het DOJ waarschijnlijk een formeel “toestemmingsoordeel” nodig onder de Tunney Act. Dit vereist dat een rechter oordeelt dat de fusie in het algemeen belang is. Zonder dit zou een toekomstige regering kunnen beweren dat de deal vanaf het begin gebrekkig was.
- Het domino-effect op partnerschappen: Een fusie van deze omvang zou waarschijnlijk de ontbinding van bestaande allianties tot gevolg hebben. Het partnerschap van American Airlines met Alaska Airlines zou bijvoorbeeld vrijwel zeker onder de loep worden genomen of worden verbroken om een binnenlands monopolie te voorkomen.
- Kwetsbaarheid van de hub: Om toezichthouders tevreden te stellen, zou de nieuwe entiteit gedwongen kunnen worden om eersteklas onroerend goed op te geven, zoals poorten in Los Angeles of een aanzienlijke capaciteit in Chicago O’Hare (een potentiële meevaller voor Delta Air Lines).
Een mondiale nachtmerrie op het gebied van regelgeving
De complexiteit van deze deal strekt zich uit tot ver buiten de Amerikaanse grenzen. Omdat luchtvaartmaatschappijen opereren via ingewikkelde ‘joint ventures’ (allianties die hen in staat stellen hun dienstregelingen en inkomsten te coördineren), zou een Amerikaans-Amerikaanse fusie een mondiale kettingreactie van beoordelingen teweegbrengen:
✈️ Europa en het Verenigd Koninkrijk
De Britse regering en de EU zouden nauwkeurig onderzoeken hoe de fusie de concurrentie op grote hubs als London Heathrow beïnvloedt. Momenteel domineert British Airways (via IAG) Heathrow; een verenigd-Amerikaanse alliantie zou dit evenwicht kunnen verstoren, waardoor de nieuwe luchtvaartmaatschappij gedwongen zou worden waardevolle “slots” (landingsrechten) op te geven om de concurrentie te behouden.
✈️ De Stille Oceaan en Oceanië
- Japan: Beide luchtvaartmaatschappijen hebben grote joint ventures (Amerikaans met Japan Airlines; United met ANA). Een fusie zou een keuze tussen deze allianties dwingen, wat mogelijk gevolgen zou kunnen hebben voor de toegang tot de zeer omstreden Haneda Airport.
- Australië/Nieuw-Zeeland: De fusie zou een herconfiguratie van de bestaande banden met Qantas en Air New Zealand afdwingen, waardoor deze regeringen een aanzienlijke invloed zouden krijgen om concessies te eisen.
✈️Amerika
- Brazilië: Als belangrijke speler op Zuid-Amerikaanse routes zou de fusie van American Airlines goedkeuring vereisen van de Braziliaanse toezichthouders, die de impact op lokale luchtvaartmaatschappijen als Gol en Azul zouden onderzoeken.
- Canada en Mexico: Grensoverschrijdende vluchtcapaciteiten zouden opnieuw worden geëvalueerd, waardoor het luchtvaartbeleid mogelijk een instrument zou worden voor bredere diplomatieke onderhandelingen.
Conclusie
De voorgestelde Verenigde-Amerikaanse fusie vertegenwoordigt meer dan alleen een zakelijke deal; het is een geopolitieke en juridische bliksemafleider. Zelfs als de deal federale goedkeuring krijgt in Washington, wordt deze geconfronteerd met een ‘nachtmerrie’ van internationale hindernissen op regelgevingsgebied en de aanhoudende dreiging ontmanteld te worden door toekomstige regeringen die de marktdominantie willen beteugelen.
