Uit recente rapporten blijkt dat Scott Kirby, CEO van United Airlines, de regering heeft benaderd – naar verluidt zelfs een ontmoeting had gehad met president Trump – om een ongekende stap te zetten: de overname van American Airlines.

Hoewel een dergelijke fusie te maken zou krijgen met enorme antitrusthindernissen en toezicht door de toezichthouders, roept het voorstel een fundamentele vraag op over de huidige toestand van de Amerikaanse luchtvaartindustrie. Lijdt American Airlines aan een gebrek aan middelen, of lijdt het aan een gebrek aan visie?

De identiteitscrisis bij American Airlines

Een groot deel van de afgelopen tien jaar heeft American Airlines geworsteld met een fundamentele strategische fout. In plaats van te concurreren met premium luchtvaartmaatschappijen zoals Delta, heeft American grotendeels geprobeerd om op kosten te concurreren met ultra-low-cost luchtvaartmaatschappijen (ULCC’s) zoals Spirit en Frontier.

Deze ‘race to the bottom’ heeft zichtbare gevolgen gehad voor de passagierservaring:
Producterosie: Het verwijderen van premium zitplaatsen, de sluiting van luchthavenclubs en een algemene terugschroeven van “zachte producten” (voorzieningen en servicekwaliteit).
Operationele frictie: Worsteling met betrouwbaarheid en technische infrastructuur die hebben geleid tot aanzienlijke vluchtannuleringen.
Gebrek aan regie: Een kloof tussen leiderschap en frontlijnpersoneel, waardoor werknemers niet zeker weten of ze premiumservice of budgetvervoer leveren.

De ironie is dat Scott Kirby zelf ooit voorstander was van het idee dat American een van de twee premium Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen zou worden. Hij verhuisde uiteindelijk naar United, waar hij met succes die exacte ‘premiumisatie’-strategie implementeerde.

Hoe United het Amerikaanse potentieel zou kunnen ontsluiten

Het argument voor een overname gaat niet alleen over de omvang; het gaat over operationele synergie en strategische afstemming. Een Amerikaan onder leiding van de Verenigde Naties zou verschillende kritieke pijnpunten kunnen oplossen:

1. Wederopbouw van het langeafstandsnetwerk

Tijdens de pandemie maakte American de strategische blunder door een groot deel van zijn widebody-vloot (Airbus A330’s, Boeing 767’s en 757’s) buiten gebruik te stellen. Nu de beperkingen van de mondiale toeleveringsketen het bestellen van nieuwe vliegtuigen moeilijk maken, zou United – dat over een robuust orderboek voor widebody beschikt – de hardware kunnen leveren die Amerika nodig heeft om mondiaal te kunnen concurreren.

2. Verbetering van de passagierservaring

United is verder gegaan dan alleen het toevoegen van ‘First Class’-stoelen; ze hebben geïnvesteerd in de hele cabine, inclusief:
– Meer beenruimte in de economyklasse.
– Entertainment op de rugleuning.
– Verbeterd aanbod van eten en drinken.

3. Strategische marktdominantie

Voor United is de overname van American een enorme groeistrategie. Het zou het volgende bieden:
– Een dominante aanwezigheid in New York, Los Angeles en Chicago.
– Een broodnodige hub in het Zuidoosten.
– Een enorme uitbreiding van de voetafdruk van zijn loyaliteitsprogramma, vooral in markten met hoge uitgaven, zoals de Sun Belt.

De risico’s: monopolie en loyaliteitserosie

Een fusie van deze omvang is niet zonder aanzienlijke nadelen voor het reizende publiek.

Het concurrentieprobleem
Consolidatie vermindert over het algemeen de concurrentie, wat kan leiden tot hogere tarieven. Op de Amerikaanse luchtvaartmarkt betekenen hoge toetredingsdrempels (beperkingen op het gebied van luchthavenslots en congestie in het luchtruim) dat een nieuwe concurrent niet zomaar kan ‘opduiken’ om de leegte op te vullen die een fusieonderneming heeft achtergelaten.

Het loyaliteitsdilemma
Momenteel wordt het AAdvantage -programma van American vaak gezien als genereuzer dan het MileagePlus van United. Onder United bestaat het risico dat:
– De beschikbaarheid van prijzen kan krapper worden.
– De aflossingskosten kunnen stijgen.
– De ‘squeeze’ op frequent flyers – een trend die zichtbaar is in de recente tactieken van United – zou kunnen worden toegepast op het Amerikaanse klantenbestand.

** Mondiale alliantieverschuivingen **
Een fusie zou een enorme herschikking van de internationale allianties teweegbrengen. American (onderdeel van oneworld ) zou overstappen naar Star Alliance, wat een fundamentele verandering zou betekenen in de manier waarop passagiers met elkaar in contact komen via partners als Lufthansa, Air Canada en ANA.

Conclusie

Een fusie tussen de Verenigde Staten en de Verenigde Staten zou een gok met hoge inzet zijn. Hoewel het een manier biedt om American Airlines te redden van een decennium van identiteitscrisis en onderinvestering, riskeert het een dominante kolos te creëren die winstmarges voorrang zou kunnen geven boven passagierswaarde en marktconcurrentie.